مجله حقوقی ساختمان موضوعات حقوقی ساختمان
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
ایمنی و بهداشت کار در پروژههای ساختمانی و مسئولیتهای حقوقی
ایمنی و بهداشت حرفهای (HSE) در کارگاههای ساختمانی به دلیل ماهیت پرخطر این صنعت، از حساسترین مباحث حقوقی و اجرایی است. حوادث ساختمانی نهتنها خسارات جانی جبرانناپذیری به بار میآورند، بلکه میتوانند منجر به توقف پروژه، ابطال پروانه اشتغال مهندسین و مسئولیتهای کیفری سنگین برای کارفرمایان و سازندگان شوند. در این مقاله به بررسی تکالیف قانونی و تفکیک مسئولیتها در صورت بروز حادثه میپردازیم.
وظایف و تکالیف اصلی در حوزه ایمنی
طبق «قانون کار» و «مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان»، مسئولیت برقراری ایمنی در کارگاه به صورت زنجیرهای میان ذینفعان تقسیم میشود:
۱. تکالیف کارفرما و سازنده کارفرما موظف است تمامی تجهیزات ایمنی فردی (کلاه، کفش، دستکش و حمایل ایمنی) و گروهی (حفاظها، داربستهای استاندارد و توریهای نجات) را تأمین کند. همچنین، آموزش کارگران و نظارت مستمر بر استفاده از این تجهیزات بر عهده اوست.
۲. وظایف مهندس ناظر ناظر موظف است بر رعایت موارد ایمنی توسط سازنده نظارت کند. در صورت مشاهده وضعیت خطرناک (مثلاً عدم مهار صحیح دیواره گود)، ناظر باید فوراً دستور توقف عملیات را صادر کرده و مراتب را به شهرداری و اداره کار گزارش دهد. عدم گزارشدهی بهموقع، ناظر را در صورت بروز حادثه شریک جرم میکند.
۳. وظایف کارگران کارگران نیز مکلفند از وسایل حفاظت فردی استفاده کرده و دستورالعملهای ایمنی را رعایت کنند. تخلف کارگر در استفاده از تجهیزات، در صورت اثبات نظارت و آموزش کارفرما، میتواند از میزان مسئولیت کارفرما بکاهد.
تحلیل مسئولیتهای حقوقی در صورت بروز حادثه
هنگامی که حادثهای در کارگاه رخ میدهد، مراجع قضایی بر اساس گزارش بازرسان اداره کار و کارشناسان رسمی، درصد تقصیر هر یک از طرفین را مشخص میکنند.
مسئولیت کیفری (مجازات) در صورت فوت یا جرح کارگر، اگر تقصیر سازنده یا ناظر اثبات شود، مجازاتهایی از قبیل حبس (در صورت بیاحتیاطی فاحش) و پرداخت جریمههای نقدی در انتظار آنها خواهد بود.
مسئولیت مدنی (دیه و خسارت) پرداخت دیه بر عهده مقصر حادثه است. در بسیاری از موارد، مسئولیت به صورت اشتراکی تعیین میشود (مثلاً ۶۰٪ سازنده، ۳۰٪ ناظر و ۱۰٪ خودِ کارگر).
اهمیت بیمه مسئولیت مدنی
با توجه به مبالغ سنگین دیه، داشتن بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان برای هر پروژه ساختمانی الزامی است. اما باید به چند نکته حقوقی توجه کرد:
-
کلوزهای بیمه: بیمهنامه باید شامل پوششهای اضافی (کلوز) مانند «مسئولیت در قبال اشخاص ثالث»، «پوشش حوادث ناشی از وسایل نقلیه در کارگاه» و «پوشش دیه دوم و مازاد» باشد.
-
هویت کارگران: بیمهنامههای «بینام» بهترین گزینه برای پروژههای ساختمانی هستند تا تغییر مداوم کارگران مشکلی در پرداخت خسارت ایجاد نکند.
مدیریت بهداشت محیط کارگاه
علاوه بر ایمنی فیزیکی، بهداشت محیط (Occupational Health) نیز از وظایف قانونی است که شامل موارد زیر میشود:
-
تأمین آب آشامیدنی سالم و سرویسهای بهداشتی مناسب.
-
ایجاد فضای استراحت و غذاخوری مجزا از محل انبار مواد شیمیایی.
-
مدیریت گرد و غبار و صدا برای جلوگیری از بیماریهای شغلی مزمن در کارگران.
پیشگیری از حوادث: چکلیست بازرسی روزانه
برای کاهش ریسکهای حقوقی، مدیران پروژه باید چکلیستهای روزانه شامل موارد زیر را تکمیل و مستندسازی کنند:
-
بررسی سلامت داربستها و حفاظهای پیرامونی.
-
تست دورهای تابلوهای برق موقت و سیمکشیهای کارگاهی.
-
اطمینان از مهاربندی صحیح گودبرداریها و نصب علائم هشدار دهنده.
-
ثبت حضور و غیاب کارگران و اطمینان از برخورداری آنها از بیمه حوادث.
نحوه انتقال مالکیت ملک و مراحل آن
انواع قراردادهای خرید و فروش ملک
انواع قراردادهای خرید و فروش ملک
