نحوه اعتراض به مالیاتهای ساختمانی: مراحل و مستندات
سیستم مالیاتی ممکن است در محاسبه میزان مالیات اجاره، ساختوساز یا نقل و انتقال دچار اشتباه شود یا اطلاعات مودی را بهطور کامل در نظر نگیرد. قانون مالیاتهای مستقیم، حق اعتراض را برای مودیان به رسمیت شناخته است. در این مقاله، فرآیند گامبهگام اعتراض به برگ تشخیص مالیات و مستندات مورد نیاز برای پیروزی در پروندههای ساختمانی را بررسی میکنیم.
مرحله اول: اعتراض اداری (توافق با ممیز)
پس از ابلاغ «برگ تشخیص مالیات»، مودی ۳۰ روز فرصت دارد تا نسبت به آن اعتراض کند. اولین قدم، مراجعه به اداره امور مالیاتی مربوطه و درخواست ملاقات با رئیس امور مالیاتی (ممیز کل) است.
در این مرحله، اگر مودی مدارک مستدلی ارائه دهد که نشاندهنده اشتباه در محاسبه یا عدم شمول مالیات باشد، رئیس امور مالیاتی میتواند بر اساس اسناد ارائه شده، مالیات را تعدیل یا پرونده را مختوم کند. در صورت توافق، پرونده در همین مرحله بسته شده و مودی از ۴۰ درصد بخشودگی جرایم قابل بخشش بهرهمند میشود.

مرحله دوم: هیئت حل اختلاف مالیاتی بدوی
اگر در مرحله اداری توافقی حاصل نشود، پرونده به «هیئت حل اختلاف مالیاتی» ارجاع میگردد. این هیئت متشکل از سه نفر است: یک قاضی، یک نماینده از سازمان امور مالیاتی و یک نماینده از تشکلهای صنفی یا اتاق بازرگانی (به انتخاب مودی).
مودی باید لایحه دفاعی خود را تنظیم کرده و در جلسه حضور یابد. هیئت با بررسی اسناد و اظهارات طرفین، رای خود را صادر میکند. رای صادره در این مرحله قطعی نیست و قابل تجدیدنظرخواهی است.
مرحله سوم: هیئت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر
در صورتی که مودی یا اداره مالیات به رای هیئت بدوی اعتراض داشته باشند، میتوانند ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای، تقاضای تجدیدنظر کنند. برای ورود به این مرحله، مودی موظف است بخشی از مالیات مورد قبول خود را پرداخت نماید. رای صادر شده در این مرحله «قطعی و لازمالاجرا» است، مگر در موارد خاصی که به شورای عالی مالیاتی ارجاع شود.
مستندات ضروری برای اعتراض به مالیات ساختمان
پیروزی در پروندههای اعتراض به مالیات ساختمان بدون مستندات مکتوب و قانونی تقریباً غیرممکن است. بسته به نوع مالیات، مدارک زیر باید ضمیمه لایحه شود:
در اعتراض به مالیات اجاره:
-
ارائه قرارداد رسمی اجاره با کد رهگیری (اگر مبلغ واقعی کمتر از برآورد مالیات باشد).
-
ارائه اسناد خالی بودن ملک (مانند قبوض آب و برق با مصرف صفر یا گواهی مدیر ساختمان) برای ابطال مالیات اجاره واحدهای خالی.
-
استشهادیه محلی یا تاییدیه شورای حل اختلاف مبنی بر عدم دریافت اجاره از بستگان درجه اول.
در اعتراض به مالیات ساختوساز:
-
صورتوضعیتهای مالی و فاکتورهای رسمی خرید مصالح (ثبت شده در سامانه مودیان).
-
قراردادهای پیمانکاری و لیستهای بیمه کارگران برای اثبات هزینههای واقعی ساخت.
-
نامه شهرداری مبنی بر تاخیر در صدور پایانکار (برای تعدیل جریمههای زمانی).
مهلتها و نکات حیاتی در فرآیند اعتراض
رعایت زمانبندی در امور مالیاتی اهمیت حیاتی دارد. هرگونه تاخیر حتی به مدت یک روز، حق اعتراض مودی را سلب و مالیات ابلاغ شده را «قطعی» میکند.
-
ابلاغ قانونی: تاریخ ابلاغ برگه مالیاتی در سامانه، مبدأ تمام مهلتهای قانونی است.
-
تنظیم لایحه دفاعی: لایحه باید مستدل و با استناد به مواد قانونی (مانند ماده ۵۷ برای معافیت معیشتی یا ماده ۱۹۱ برای بخشودگی جرایم) نوشته شود.
-
درخواست وکیل: در پروندههای سنگین ساختمانی (مانند انبوه سازی)، حضور یک وکیل یا مشاور مالیاتی خبره میتواند از تضییع حقوق مودی جلوگیری کند.
در نهایت، اگر مودی معتقد باشد که در فرآیند رسیدگی قوانین نقض شده است، آخرین مرجع شکایت «شورای عالی مالیاتی» و در نهایت «دیوان عدالت اداری» خواهد بود که تنها به جنبههای شکلی و عدم نقض قوانین توسط هیئتها رسیدگی میکنند.
مسئولیتهای موجر و مستأجر در قراردادهای اجاره
انواع قراردادهای اجاره (مسکونی، تجاری و …) و ویژگیهای آنها
مجله حقوقی ساختمان موضوعات حقوقی ساختمان