مجله حقوقی ساختمان موضوعات حقوقی ساختمان
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
فرهنگ آپارتماننشینی: نکات حقوقی و اجتماعی
آپارتماننشینی فراتر از سکونت در یک فضای مشترک، نوعی قرارداد اجتماعی نانوشته است که بر پایه احترام متقابل و رعایت حریم دیگران بنا شده است. در حقوق ایران، بسیاری از هنجارهای اجتماعی که تحت عنوان «فرهنگ آپارتماننشینی» شناخته میشوند، دارای پشتوانه قانونی در قانون تملک آپارتمانها و قانون مدنی هستند. در این مقاله، مرز میان توصیههای اخلاقی و تکالیف قانونی در زندگی آپارتمانی را بررسی میکنیم.
حریم خصوصی و محدودیتهای آن در محیط مشاع
یکی از چالشهای اصلی در فرهنگ آپارتماننشینی، درک تفاوت میان «چاردیواری اختیاری» و «فضای اشتراکی» است. اگرچه هر فرد در واحد اختصاصی خود آزادی عمل دارد، اما این آزادی نباید مخل آسایش دیگران شود.
قاعده لاضرر در آپارتمان طبق اصل ۴۰ قانون اساسی و ماده ۱۳۲ قانون مدنی، هیچکس نمیتواند اعمال حق خویش را وسیله ضرر رساندن به غیر قرار دهد. این بدین معناست که انجام فعالیتهای پرصدا (مانند تمرین موسیقی، بازسازی ساختمان یا برگزاری مهمانیهای دیرهنگام) حتی در داخل واحد اختصاصی، اگر از حد متعارف فراتر رود، تخلف حقوقی محسوب شده و تحت عنوان «مزاحمت» قابل پیگرد است.
نظارت بصری و حریم خصوصی نصب دوربینهای مداربسته در مشاعات (مانند راهروها) باید با تصویب مجمع عمومی و با هدف حفظ امنیت باشد. نصب دوربین به گونهای که مستقیماً داخل واحد دیگران را رصد کند، نقض صریح حریم خصوصی و جرم تلقی میشود.
حقوق و تکالیف در برابر همسایگان
رعایت حسن همجواری تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه ریشه در تکالیف قانونی ساکنان دارد.
مدیریت صدا و آرامش ساعات استراحت (معمولاً از ۱۰ شب تا ۸ صبح و ۲ تا ۴ بعدازظهر) در اکثر اساسنامههای ساختمانی به عنوان ساعات سکوت مطلق در نظر گرفته میشوند. استفاده از جاروبرقی، جابجایی وسایل منزل و یا استفاده از ماشین لباسشویی در این ساعات، مصداق نقض حقوق همسایگی است.
نگهداری حیوانات خانگی از منظر حقوقی، نگهداری حیوان در آپارتمان دو جنبه دارد:
-
در مشاعات: نگهداری یا عبور دادن حیوانات در بخشهای مشترک (مانند آسانسور و حیاط) طبق آییننامه اجرایی قانون تملک آپارتمانها ممنوع است.
-
در واحد اختصاصی: نگهداری حیوان تنها در صورتی مجاز است که موجب آلودگی صوتی یا بهداشتی برای سایر همسایگان نشود. در صورت شکایت همسایگان مبنی بر ایجاد ترس یا بیماری، مالک حیوان مسئول قانونی خواهد بود.
فرهنگ مالی و مشارکت در هزینهها
بخش بزرگی از تنشهای اجتماعی در ساختمانها ناشی از مسائل مالی است. فرهنگ آپارتماننشینی حکم میکند که ساکنان، پرداخت شارژ را نه به عنوان یک هزینه اضافی، بلکه به عنوان هزینهای برای حفظ ارزش سرمایه خود ببینند.
شفافیت مالی مدیر همانطور که ساکن موظف به پرداخت است، مدیر ساختمان نیز موظف به شفافسازی است. ارائه گزارشهای دورهای از هزینهکردها و نگهداری فاکتورها، اعتماد را در مجتمع تقویت کرده و از بروز بدبینی و تنشهای کلامی میان ساکنان جلوگیری میکند.
رعایت حریم نما و مشاعات عمومی
ظاهر ساختمان متعلق به تمام مالکان است. فرهنگ صحیح آپارتماننشینی ایجاب میکند که ساکنان از دخل و تصرف در دید عمومی ساختمان خودداری کنند.
-
بالکن و تراس: بالکن نباید به انباری برای وسایل مستعمل تبدیل شود. همچنین آویزان کردن لباس به گونهای که از بیرون ساختمان مشخص باشد، در بسیاری از اساسنامهها ممنوع است.
-
کفش و اشیاء در راهرو: گذاشتن جاکفشی یا گلدان در راهرو، علاوه بر ایجاد مزاحمت در مسیر تردد، طبق قوانین آتشنشانی به دلیل سد معبر در زمان حادثه، غیرقانونی است.
حل و فصل دوستانه اختلافات
در فرهنگ آپارتماننشینی، گفتگو همیشه بر شکایت اولویت دارد. توصیه میشود در صورت بروز مشکل، ابتدا موضوع به صورت دوستانه با همسایه مطرح شود. در صورت عدم نتیجه، مدیر ساختمان به عنوان داور مداخله نماید و تنها در آخرین مرحله، مراجع قضایی درگیر پرونده شوند. حفظ روابط حسنه با همسایگان، امنیت روانی و کیفیت زندگی در مجتمع را به مراتب افزایش میدهد.
انواع قراردادهای اجاره (مسکونی، تجاری و …) و ویژگیهای آنها
شرایط عمومی پیمان در قراردادهای ساختمانی
شرایط عمومی پیمان و تفسیر مفاد آن
