بیمه در آپارتمانها و مجتمعهای مسکونی: انواع و پوششها
مدیریت ریسک و محافظت از سرمایههای مادی ساکنان، یکی از ارکان اساسی حقوق ساختمان است. در محیطهای آپارتمانی به دلیل تراکم واحدها و اشتراک در تأسیسات، وقوع یک حادثه کوچک در یک واحد میتواند خسارات جبرانناپذیری به کل مجتمع وارد کند. قانونگذار با درک این حساسیت، برخی پوششهای بیمهای را الزامی و برخی دیگر را به عنوان راهکاری برای آرامش خاطر ساکنان پیشنهاد داده است.
بیمه آتشسوزی؛ تکلیف قانونی مدیر ساختمان
مهمترین و تنها بیمه اجباری طبق قانون تملک آپارتمانها، بیمه آتشسوزی است. ماده ۱۴ این قانون به صراحت بیان میکند که مدیر یا مدیران مکلفند تمام بنا را به عنوان یک واحد در مقابل آتشسوزی بیمه کنند.
نکات حقوقی بیمه آتشسوزی:
-
مسئولیت مدیر: اگر مدیر ساختمان نسبت به بیمه کردن بنا اقدام نکند و حادثهای رخ دهد، مسئولیت جبران خسارت مالکان (به دلیل تقصیر در انجام وظیفه قانونی) مستقیماً بر عهده مدیر خواهد بود.
-
نحوه محاسبه حق بیمه: سهم هر یک از مالکان از حق بیمه به تناسب زیربنای اختصاصی آنها محاسبه میشود. مدیر موظف است این مبلغ را از مالکان دریافت و به شرکت بیمه پرداخت کند.
-
پوشش مشاعات: این بیمه علاوه بر واحدهای اختصاصی، باید تمامی بخشهای مشاع، تأسیسات مرکزی و انبارها را نیز تحت پوشش قرار دهد.

بیمه مسئولیت مدنی مدیر ساختمان
در جریان اداره یک مجتمع، ممکن است حوادثی رخ دهد که منجر به جرح یا فوت اشخاص (ساکنان، مهمانان یا کارگران) شود. در چنین شرایطی، مدیر ساختمان از نظر قانونی مسئول شناخته میشود. بیمه مسئولیت مدنی مدیر به منظور پوشش این ریسکها طراحی شده است.
پوششهای مهم این بیمه عبارتند از:
-
حوادث آسانسور: اگر به دلیل نقص فنی آسانسور، شخصی آسیب ببیند، این بیمه غرامت و هزینههای پزشکی را پرداخت میکند.
-
حوادث ناشی از مشاعات: سقوط سنگ نما، لغزش افراد در پلههای خیس یا سقوط اشیاء از پشتبام بر روی خودروها یا اشخاص در محوطه ساختمان.
-
حوادث نظافت و باغبانی: آسیبهایی که در حین انجام کارهای ساختمانی توسط کارگران یا سرایدار رخ میدهد.
بیمه مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث (ویژه واحدها)
علاوه بر بیمههای عمومی ساختمان، هر مالک یا مستأجر میتواند برای واحد خود بیمه مسئولیت تهیه کند. این بیمه زمانی کاربرد دارد که حادثهای در داخل یک واحد رخ داده و به واحدهای مجاور آسیب بزند.
نمونههای پرکاربرد:
-
ترکیدگی لوله: اگر لولهکشی داخلی یک واحد دچار نشت شود و به سقف واحد پایینی یا دیوارهای همسایه آسیب بزند، بیمه مسئولیت خسارت همسایگان را جبران میکند.
-
سرایت آتشسوزی: اگر آتشسوزی از داخل یک واحد شروع شده و به واحدهای دیگر سرایت کند، مالک واحد مقصر مسئول جبران خسارت است که این هزینه توسط بیمه پوشش داده میشود.
پوششهای تکمیلی و اختیاری
علاوه بر آتشسوزی، مجتمعهای بزرگ میتوانند پوششهای تکمیلی را به قرارداد بیمه خود اضافه کنند تا در برابر حوادث طبیعی و حوادث پیشبینی نشده ایمن باشند:
-
بیمه زلزله و سیل: این پوششها معمولاً به عنوان الحاقیه به بیمه آتشسوزی اضافه میشوند و با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران، بسیار توصیه میگردند.
-
بیمه شکست شیشه: برای مجتمعهایی که دارای نمای شیشهای گسترده یا لابیهای مجلل هستند.
-
بیمه سرقت: پوشش اموال موجود در مشاعات (مانند پمپها، تجهیزات استخر یا اشیاء زینتی لابی) در برابر سرقت.
رویه مطالبه خسارت
در صورت وقوع حادثه، مدیر ساختمان یا شخص ذینفع باید ظرف مدت زمان مشخصی (معمولاً حداکثر ۵ روز) موضوع را به شرکت بیمه اطلاع دهد. کارشناس بیمه با بازدید از محل و انطباق حادثه با مفاد بیمهنامه، میزان خسارت را ارزیابی میکند. نکته مهم این است که نباید پیش از بازدید کارشناس بیمه، نسبت به تغییر وضعیت محل حادثه یا تعمیرات عجولانه اقدام کرد، مگر برای جلوگیری از گسترش بیشتر خسارت.
داشتن پوششهای بیمهای کامل، نه تنها یک ضرورت قانونی، بلکه یک تدبیر هوشمندانه برای حفظ ارزش سرمایه مالکان و پیشگیری از دعاوی طولانیمدت میان همسایگان است.
انواع قراردادهای اجاره (مسکونی، تجاری و …) و ویژگیهای آنها
شرایط عمومی پیمان در قراردادهای ساختمانی
شرایط عمومی پیمان و تفسیر مفاد آن
مجله حقوقی ساختمان موضوعات حقوقی ساختمان