مجله حقوقی ساختمان موضوعات حقوقی ساختمان
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
معافیتهای مالیاتی در حوزه ساختمان: شرایط و موارد
در کنار وضع مالیاتهای مختلف بر املاک، قانونگذار با هدف حمایت از خانوارها، تشویق به ساختوساز در مناطق محروم و رونق بخش مسکن، معافیتهای گستردهای را در نظر گرفته است. شناخت این معافیتها میتواند بار مالی قابل توجهی را از روی دوش مالکان و سازندگان بردارد. در این مقاله، مهمترین موارد معافیت مالیاتی در حقوق ساختمان ایران را بررسی میکنیم.
معافیتهای مالیات بر درآمد اجاره
این بخش از معافیتها بیشترین کاربرد را برای عموم جامعه دارد و به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
معافیت بر اساس زیربنا (متراژ) طبق ماده ۵۹ قانون مالیاتهای مستقیم، املاک مسکونی که زیربنای آنها تا حد مشخصی باشد، از پرداخت مالیات بر درآمد اجاره معاف هستند. این سقف در شهر تهران مجموعاً تا ۱۵۰ متر مربع زیربنای مفید و در سایر شهرها مجموعاً تا ۲۰۰ متر مربع است. اگر شخصی چندین واحد کوچک داشته باشد که مجموع متراژ آنها از این حد فراتر نرود، همچنان مشمول معافیت خواهد بود.
معافیت برای افراد فاقد درآمد (ماده ۵۷) اشخاص حقیقی که هیچگونه درآمدی (مانند حقوق یا سود بازرگانی) به جز درآمد حاصل از اجاره ملک ندارند، تا سقف معافیت مالیاتی سالانه که در بودجه تعیین میشود (معادل معافیت مالیات بر حقوق)، از پرداخت مالیات معاف هستند. استفاده از این معافیت منوط به تسلیم اظهارنامه و تایید عدم وجود درآمدهای دیگر است.
معافیتهای مالیات بر ساخت و فروش (نوساز)
برای تشویق تولید مسکن، برخی شرایط خاص منجر به حذف یا کاهش مالیات برای سازندگان میشود:
شهرهای کوچک و کمجمعیت سازندگانی که در شهرهایی با جمعیت کمتر از ۱۰۰ هزار نفر اقدام به ساخت و فروش واحدها میکنند، از پرداخت مالیات بر درآمد ساختوساز معاف هستند. در این مناطق تنها مالیات نقل و انتقال قطعی (۵ درصد ارزش معاملاتی) دریافت میشود.
نوسازی بافت فرسوده دولت برای ترغیب مالکان به بازسازی بافتهای ناکارآمد شهری، تخفیفهای مالیاتی گستردهای را پیشبینی کرده است. علاوه بر معافیتهای عوارض شهرداری، در برخی طرحهای مصوب، سود حاصل از ساخت در این مناطق با نرخ صفر مالیاتی محاسبه میشود.
معافیتهای نقل و انتقال در موارد خاص
برخی جابجاییهای ملکی به دلیل ماهیت آنها از پرداخت مالیات نقل و انتقال معاف هستند:
-
انتقال به دولت و شهرداریها: واگذاری املاک جهت احداث فضای سبز، معابر یا پروژههای عمرانی دولتی و عمومی مشمول مالیات نیست.
-
املاک وقفی: نقل و انتقال اعیان ساختمانهایی که بر روی زمینهای وقفی احداث شدهاند، تحت شرایط خاصی و با تایید اداره اوقاف مشمول تسهیلات مالیاتی قرار میگیرند.
-
انتقال به صورت هبه (بخشیده شده): اگر ملکی به صورت رایگان به نهادهای عمومی یا موسسات خیریه مورد تایید واگذار شود، از پرداخت مالیات معاف است.
شرایط بهرهمندی از معافیتها
نکته حقوقی بسیار مهم این است که اکثر معافیتهای مالیاتی «خودکار» نیستند. برای بهرهمندی از این موارد، مودی باید شرایط زیر را رعایت کند:
-
تسلیم اظهارنامه: حتی اگر ملک شما مشمول معافیت متراژ یا ماده ۵۷ باشد، در برخی موارد عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر (پایان تیرماه) میتواند منجر به لغو معافیت و جریمه شود.
-
ثبت در سامانهها: در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، بهرهمندی از معافیت خانههای خالی یا اجاره منوط به ثبت اطلاعات سکونتی در «سامانه ملی املاک و اسکان» است.
-
عدم کتمان درآمد: اگر مشخص شود که مودی بخشی از درآمد اجاره خود را پنهان کرده است، نه تنها جریمه میشود، بلکه کل معافیتهای آن سال مالیاتی وی نیز لغو خواهد شد.
معافیتهای مالیاتی در ارث ساختمان
در زمان انتقال ملک به دلیل فوت مالک، وراث طبقه اول (فرزندان، والدین و همسر) از نرخهای مالیاتی بسیار پایینی برخوردار هستند. همچنین اموال شهدای گرانقدر که به وراث آنها میرسد، طبق قانون از پرداخت مالیات بر ارث معاف است.
مسئولیتهای موجر و مستأجر در قراردادهای اجاره
انواع قراردادهای اجاره (مسکونی، تجاری و …) و ویژگیهای آنها
