مجله حقوقی ساختمان موضوعات حقوقی ساختمان
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
جرایم مالیاتی در حوزه ساختمان: انواع و میزان آن
عدم رعایت تکالیف قانونی در حوزه مالیاتهای ملکی، پیامدهای سنگینی را برای مالکان و سازندگان به همراه دارد. جرایم مالیاتی در ایران به دو دسته «قابل بخشش» و «غیرقابل بخشش» تقسیم میشوند و هدف از آنها تضمین شفافیت مالی و جلوگیری از فرار مالیاتی در بازار مسکن است. در ادامه به بررسی مهمترین این جرایم و نرخهای مصوب آنها میپردازیم.
جرایم مربوط به عدم تسلیم اظهارنامه
تسلیم اظهارنامه، اصلیترین تکلیف هر مودی مالیاتی است. حتی اگر ملکی مشمول معافیت باشد، عدم ابراز آن در موعد مقرر جرم تلقی میشود.
جریمه عدم تسلیم اظهارنامه اجاره و ساخت طبق ماده ۱۹۲ قانون مالیاتهای مستقیم، جریمه عدم تسلیم اظهارنامه برای اشخاص حقیقی و حقوقی معادل ۱۰ درصد مالیات متعلق است. نکته بسیار مهم این است که این جریمه غیرقابل بخشش بوده و حتی در صورت خوشحسابیهای بعدی، از سوابق مودی حذف نمیشود.
لغو معافیتهای قانونی علاوه بر جریمه نقدی، عدم تسلیم اظهارنامه در موعد قانونی (پایان تیرماه برای اشخاص حقیقی) منجر به لغو تمامی معافیتهای پایه (مانند معافیت متراژ ۱۵۰ متر در تهران یا معافیت ماده ۵۷) میشود. این یعنی مودی باید مالیات را بر اساس کل درآمد، بدون هیچ تخفیفی پرداخت کند.
جرایم کتمان درآمد و ارائه اطلاعات خلاف واقع
اگر مودی اظهارنامه تسلیم کند اما بخشی از درآمد خود را پنهان نماید (مثلاً مبلغ اجاره را کمتر از واقعیت اعلام کند)، مشمول جریمه سنگینتری میشود.
جریمه کتمان درآمد جریمه کتمان درآمد در اظهارنامه یا ابراز هزینههای واهی، معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق است. این جریمه نیز در زمره جرایم غیرقابل بخشش قرار دارد. علاوه بر این، اگر ممیز مالیاتی متوجه تبانی میان موجر و مستأجر برای ثبت قیمت پایینتر در قرارداد شود، هر دو طرف ممکن است با پروندههای قضایی روبرو شوند.
جرایم تأخیر در پرداخت (دیرکرد)
پس از اینکه مالیات قطعی شد و به مودی ابلاغ گردید، وی موظف است در مهلت مقرر نسبت به پرداخت آن اقدام کند.
نرخ جریمه دیرکرد ماهانه به ازای هر ماه تأخیر در پرداخت مالیات پس از سررسید، جریمهای معادل ۲.۵ درصد مالیات متعلق به مبلغ بدهی اضافه میشود. این جریمه به صورت روزشمار محاسبه شده و در صورت طولانی شدن زمان بدهی، میتواند از اصل مالیات نیز فراتر رود.
جرایم خاص خانههای خالی و لوکس
در قوانین جدید، برای تنظیم بازار مسکن جرایم بازدارندهای وضع شده است که مستقیماً در برگه مالیاتی اعمال میشود.
جریمه خانههای خالی این مورد عملاً نوعی مالیات جریمهمحور است. اگر واحدی خالی شناسایی شود، مالیات آن در سال اول ۶ برابر، در سال دوم ۱۲ برابر و در سال سوم ۱۸ برابر مالیات بر اجاره معمولی خواهد بود. عدم ثبت ملک در «سامانه ملی املاک و اسکان» منجر به تلقی ملک به عنوان «خانه خالی» و مشمول شدن این نرخهای سنگین میگردد.
پیامدهای غیرمالی جرایم مالیاتی
بدهی مالیاتی در حوزه ساختمان تنها به جریمه نقدی ختم نمیشود و میتواند فعالیتهای اقتصادی مالک را فلج کند:
-
ممنوعالمعامله شدن: تا زمانی که مفاصاحساب مالیاتی صادر نشود، هیچ دفترخانه اسناد رسمی اجازه انتقال ملک را ندارد.
-
ممنوعالخروجی: در صورتی که بدهی مالیاتی از حد مجاز (مقرر در قانون) فراتر رود، سازمان امور مالیاتی میتواند حکم ممنوعالخروجی مالک را صادر کند.
-
توقیف اموال و حسابها: اداره وصول و اجرا میتواند نسبت به مسدود کردن حسابهای بانکی مودی یا توقیف پلاک ثبتی ملک جهت استیفای طلب دولت اقدام نماید.
برای پیشگیری از این جرایم، توصیه میشود تمامی قراردادها در سامانههای رسمی ثبت شده و اظهارنامهها حتی به صورت «صفر» در موعد مقرر تسلیم گردند.
مسئولیتهای موجر و مستأجر در قراردادهای اجاره
انواع قراردادهای اجاره (مسکونی، تجاری و …) و ویژگیهای آنها
